Tag: ảnh sài gòn xưa

  • Người Sài Gòn xưa giải khát như thế nào?

    Người Sài Gòn xưa giải khát như thế nào?

    Khám phá nét ẩm thực Sài Gòn qua những bức ảnh xưa cũ

    Bạn đã bao giờ mường tượng ra 50, 70 năm trước người Sài Gòn giải khát thế nào chưa?

    Hơn 50 năm trước, người Sài Gòn chuộng giải khát với nước mía ép tay, nước ngọt Con Cọp lừng danh và các bịch nước đóng trong bao nylon…

    Qua những khung ảnh sinh động, cùng khám phá thêm nhiều điều thú vị về ẩm thực Sài Gòn xưa nhé – “Hòn ngọc Viễn Đông” – vào giữa thế kỷ 20.

    Người Sài Gòn xưa giải khát thế nào
    Những xe bán nước dạo trên đường phố Sài Gòn những năm 40
    Nụ cười hồn nhiên của cô bé bán nước bên bờ kênh
    Nụ cười hồn nhiên của cô bé bán nước bên bờ kênh
    Nước ngọt Con Cọp lừng danh một thời
    Nước ngọt Con Cọp lừng danh một thời
    Nhãn bia La De Trái thơm từng rất được yêu thích. Gọi là "La De Trái thơm" vì  trên nhãn là  hình đầu con cọp vàng ở giữa - hai bên có tràng hoa houblon (là loại hoa tạo nên vị  nhẫn đắng của bia). Vì tràng hoa có hình như trái thơm nên gọi là Le De Trái thơm luôn.
    Nhãn bia La De Trái thơm từng rất được yêu thích. Gọi là “La De Trái thơm” vì trên nhãn là
    hình đầu con cọp vàng ở giữa – hai bên có tràng hoa houblon (là loại hoa tạo nên vị
    nhẫn đắng của bia). Vì tràng hoa có hình như trái thơm nên gọi là Le De Trái thơm luôn.
    Nhãn bia 33, là tiền thân của bia 333 ngày nay
    Nhãn bia 33, là tiền thân của bia 333 ngày nay
    Nước ngọt Con Cọp, bia 33 hay bia La De (Larue) đều là sản phẩm của công ty BGI  (viết tắt của Brasseries & Glacières De L’Indochine)
    Nước ngọt Con Cọp, bia 33 hay bia La De (Larue) đều là sản phẩm của công ty BGI
    (viết tắt của Brasseries & Glacières De L’Indochine)
    Một đại lý bia và nước ngọt các loại vào những năm 60. Chữ "Lave Larue" ở góc trái cũng là lý do vì sao  bia Larue hay được gọi là bia "La De"
    Một đại lý bia và nước ngọt các loại vào những năm 60. Chữ “Lave Larue” ở góc trái cũng là lý do vì sao
    bia Larue hay được gọi là bia “La De”
    Năm 1960, hãng nước ngọt CoCa Cola chính thức có mặt ở Việt Nam
    Năm 1960, hãng nước ngọt CoCa Cola chính thức có mặt ở Việt Nam
    Cậu bé bán nước lấy khay nước ngọt làm ghế ngồi
    Cậu bé bán nước lấy khay nước ngọt làm ghế ngồi
    Nước cam không ga Bireley's cũng từng rất được yêu chuộng, đặc biệt là phái nữ
    Nước cam không ga Bireley’s cũng từng rất được yêu chuộng, đặc biệt là phái nữ
    Nước mía rất được yêu thích tại Sài Gòn
    Nước mía rất được yêu thích tại Sài Gòn
    Một xe nước mía với cách ép mía bằng tay truyền thống
    Một xe nước mía với cách ép mía bằng tay truyền thống
    Xe đẩy bán rau má, nước ngọt. Có thể thấy người bán đang chặt đá, kế bên là thanh gỗ để làm đá bào  (dành cho món xi rô đá bào mà học sinh rất yêu thích)
    Xe đẩy bán rau má, nước ngọt. Có thể thấy người bán đang chặt đá, kế bên là thanh gỗ để làm đá bào
    (dành cho món xi rô đá bào mà học sinh rất yêu thích)
    Xe chè của người Hoa bên góc đường. Trên xe có rất nhiều các họa tiết sơn thủy như thường thấy ở các xe mì, hủ tiếu
    Xe chè của người Hoa bên góc đường. Trên xe có rất nhiều các họa tiết sơn thủy
    như thường thấy ở các xe mì, hủ tiếu
    Một xe sinh tố trên đường Nguyễn Cư Trinh (quận 01)
    Một xe sinh tố trên đường Nguyễn Cư Trinh (quận 01)
    Quầy nước với những bịch nước ngọt được để sẵn trong bao nylon  (thường là loại không có ga)
    Quầy nước với những bịch nước ngọt được để sẵn trong bao nylon
    (thường là loại không có ga)
    Một xe đẩy bán nước bên cạnh một quầy cà phê nhỏ trên vỉa hè Sài Gòn
    Một xe đẩy bán nước bên cạnh một quầy cà phê nhỏ trên vỉa hè Sài Gòn

     

  • Tại sao phụ nữ miền Nam xưa thường ngồi xe một bên

    Năm 1972 … một vụ khủng bố xảy ra tại phòng trà Tự Do …. thủ phạm là một phụ nữ ngồi chàng hảng sau yên một chiếc Honda SS50 đã liệng một chùm lựu đạn 4 trái vào tầng trệt của phòng trà lúc đó đang đầy khách … Tiếng nổ gây cho một số người bị thương … trong đó cỏ cả nữ ca sĩ Mai Hương … (ái nữ của bà Kiều Hạnh) … khi cô đang trình bày bản nhạc “Love Story” của Francis Lai …. Chính quyền sau đó đã ra lịnh cấm tất cả những người ngồi “chàng hảng” trên yên sau xe gắn máy cũng như các loại xe không động cơ khác …(*)
    Năm 1972 … một vụ khủng bố xảy ra tại phòng trà Tự Do …. thủ phạm là một phụ nữ ngồi chàng hảng sau yên một chiếc Honda SS50 đã liệng một chùm lựu đạn 4 trái vào tầng trệt của phòng trà lúc đó đang đầy khách … Tiếng nổ gây cho một số người bị thương … trong đó cỏ cả nữ ca sĩ Mai Hương … (ái nữ của bà Kiều Hạnh) … khi cô đang trình bày bản nhạc “Love Story” của Francis Lai …. Chính quyền sau đó đã ra lịnh cấm tất cả những người ngồi “chàng hảng” trên yên sau xe gắn máy cũng như các loại xe không động cơ khác …(*)

    (*) – Xin lưu ý rằng Quy định ngồi xe một bên chỉ chính thức ban hành vào năm 1972 dưới thời VNCH, trước đó phụ nữ Miền Nam vẫn ngồi một bên.

    Người Việt xưa vốn đề cao sự kín đáo nơi người phụ nữ … Từ đó đưa đến một yếu tố sống … “bé gái … cô thiếu nữ …. người Mẹ” …. là ba phương diện huyền bí của nhân loại … Phong tục Á Đông luôn cho những gì thuộc về cơ thể người phụ nữ là vưu vật của vũ trụ … cần phải bảo tiết vẹn nguyên … Thế nên ngay từ nhỏ người phụ nữ Đông Phương … trong đó có VN … đã được dạy dỗ và chăm sóc rất kỹ bản thân cùng sự “nết na” của mình …

    Ngày trước … cách đi đứng hay ăn mặc có chút “tính tự do” của phụ nữ như thời nay đều sẽ không được khuyến khích … Ăn mặc là yếu tố luôn luôn được xét kỹ để lượng định “nết” của người sử dụng …. có đứng đắn hay không !!! …

    Cách đi đứng ngoài đường và thái độ cư xử ở những nơi công cộng cũng là “nết” của người phụ nữ …. Ngày trước rất hiếm khi gặp một nhóm thiếu nữ hoặc phụ nữ Saigon nào ra đường mà cười nói … đùa giợn … la hét … ngả ngớn như ngày nay … Một thí dụ dễ hiểu nhứt là nếu cười thì cũng phái lấy tay hay khăn tay (mouchoir) che miệng lại …. Cười lớn tiếng hay há to miệng ra sẽ bị nhận ngay hai tiếng … “mất nết” … Những cái này … ngoài những bài học về Đức Dục ở nhà trường … Thì gia đình là yếu tố đầu tiên phải chịu trách nhiệm về mọi hành vi của người con gái trong nhà … Từ đó mà Việt ngữ có hai tiếng “con – nhà gia – giáo”

    Những sự giáo dục như vậy đã ứng vào cách thức đi đứng của người phụ nữ Việt xưa … Khi phương tiện lưu thông ngày càng du nhập nhiều vào Việt Nam … và ngay với chiếc xe đạp … người phụ nữ Việt xưa cũng đã có cách sử dụng để “xếp hạng” họ rồi … Những phụ nữ được coi là “gia giáo” … khi họ tập đi xe đạp thì đó là một “chuyện lớn” … Vì lý do giữ thăng bằng … người chạy xe phải luôn có những cử chỉ “ngoài khuôn phép” … Chẳng hạn như hai chân mở rộng … hai cánh tay không thể khép dài hai bên hông kềm giữ tà áo khỏi bị “gió bay”

    … Nhứt là khi phải “gài hai vạt trước sau vào porte de baggage (yên sau) và guidon (tay lái) để hai chân không bị vướng khi đạp xe đã khiến cho hai chân đôi khi phải mở rộng để quần khỏi quấn vào dây chaine (xích) …. Cử chỉ “mở hai chân” … hoặc kêu là “ngồi hai bên” …. hay nói nôm na là “chàng hảng” … thì đây là điều đại kỵ … Do đó mà ta thấy ít có người phụ nữ Việt Nam nào ngày xưa lại sử dụng xe đạp nam (hay kêu là xe “đòn dông” (hay xe “course”) ….hoặc “xe sườn ngang” …

    Cũng vì ý xấu của hai tiếng “chàng hảng” … mà người nữ khi đi xe hai bánh xưa đều luôn ngồi cố giữ hai chân không mở ra quá rộng … mà cũng không chụm lại quá sát để khó điều khiển xe một mình …. Khi được người khác chở thì cách hay nhứt để giữ nét duyên dáng và sự “lôi cuốn thầm kín thiên nhiên” của họ … người nữ luôn ngồi một bên yên sau … Nếu “lạ” chăng thì chỉ là … “làm thế nào để ngồi yên suôt một khoảng thời gian dài … mà không hề “tê chân” khi xuống xe !!! ….????…”
    Không chỉ ở VN mà ở Indonesia cũng cấm, nhưng sau Hòn Ngọc Viễn Đông đến hơn 30 năm. Năm 2013, Theo luật mới, phụ nữ ở TP Lhokseumawe, tỉnh Aceh, phía bắc đảo Sumatra chỉ được phép ngồi vắt hai chân sang một bên khi được chở trên xe máy!
    Nguồn: sggdpost.com và Facebook
  • Sài Gòn năm 1965

    Sài Gòn năm 1965

    Bộ ảnh Sài Gòn năm 1965

    Photo by Jerry Cecil

    SAIGON 1965 - Thương xá TAX
    SAIGON 1965 – Thương xá TAX

     

    Nguyen Hue Blvd
    Nguyen Hue Blvd
    SAIGON 1965 - Nhà Văn Hóa
    SAIGON 1965 – Nhà Văn Hóa
    SAIGON 1965 - City Hall
    SAIGON 1965 – City Hall
    SAIGON 1965 - Lam Son Square
    SAIGON 1965 – Lam Son Square
    SAIGON 1965 - Công viên Đống Đa trước Tòa Đô Chánh
    SAIGON 1965 – Công viên Đống Đa trước Tòa Đô Chánh
    SAIGON 1965 - Những đứa trẻ đánh giày trên Công trường Mê Linh
    SAIGON 1965 – Những đứa trẻ đánh giày trên Công trường Mê Linh
    SAIGON 1965 - Bến Bạch Đằng
    SAIGON 1965 – Bến Bạch Đằng
    Rạch Cầu Bông chụp từ Cầu Mới hướng về thượng lưu
    Rạch Cầu Bông chụp từ Cầu Mới hướng về thượng lưu
    SAIGON 1965 - Vũng nước cạnh đường vào sân bay TSN: tắm người, tắm ngựa, cả tắm xe...  Photo by Jerry Cecil Nay là Công viên Hoàng Văn Thụ
    SAIGON 1965 – Vũng nước cạnh đường vào sân bay TSN: tắm người, tắm ngựa, cả tắm xe…
    Nay là Công viên Hoàng Văn Thụ
    SAIGON 1965 - Giao lộ Nguyễn Cư Trinh-Trần Hưng Đạo - Rạp Lê NgọcSAIGON 1965 - Giao lộ Nguyễn Cư Trinh-Trần Hưng Đạo - Rạp Lê Ngọc
    SAIGON 1965 – Giao lộ Nguyễn Cư Trinh-Trần Hưng Đạo – Rạp Lê Ngọc
    SAIGON 1965 - Chùa Phước Viên, ngã tư Hàng Xanh
    SAIGON 1965 – Chùa Phước Viên, ngã tư Hàng Xanh
    SAIGON 1965 - Xe đám ma
    SAIGON 1965 – Xe đám ma
    Station Hospital - Bệnh viện Hải Quân Mỹ trên đường Trần Hưng Đạo, đối diện KS Metropole
    Station Hospital – Bệnh viện Hải Quân Mỹ trên đường Trần Hưng Đạo, đối diện KS Metropole
    SAIGON 1965 - Đường Bạch Đằng
    SAIGON 1965 – Đường Bạch Đằng

    Đây là Công trường Hồng Bàng, tức khoảng không gian phía trước chợ Bà Chiểu, nơi hôi tụ của 4 con đường: Chi Lăng, Lê Quang Định, Bạch Đằng và Bùi Hữu Nghĩa (chứ không phải đường Hồng Bàng).

    Công trường Hồng Bàng phía trước chợ Bà Chiểu
    Công trường Hồng Bàng phía trước chợ Bà Chiểu

     

    Đường Chi Lăng, cạnh ngã tư Phú Nhuận
    Đường Chi Lăng, cạnh ngã tư Phú Nhuận

     

    SAIGON 1965 - Đường Chi Lăng (nay là Phan Đăng Lưu)  Photo by Jerry Cecil Đây là đoạn đường Chi Lăng khi chạy gần tới đường Ngô Tùng Châu ở xa phía trước thì cong sang phải. Xe vespa đang đi về phía Ngã tư Phú Nhuận.
    SAIGON 1965 – Đường Chi Lăng (nay là Phan Đăng Lưu
    Đây là đoạn đường Chi Lăng khi chạy gần tới đường Ngô Tùng Châu ở xa phía trước thì cong sang phải. Xe vespa đang đi về phía Ngã tư Phú Nhuận.
    SAIGON 1965 - Nguyen Hue Blvd
    SAIGON 1965 – Nguyen Hue Blvd
    Góc Nguyễn Huệ-Nguyễn Văn Thinh
    Góc Nguyễn Huệ-Nguyễn Văn Thinh
    Góc Nguyễn Huệ-Nguyễn Văn Thinh
    Góc Nguyễn Huệ-Nguyễn Văn Thinh
    Hang đá nhà thờ Thủ Đức
    Hang đá nhà thờ Thủ Đức
    SAIGON 1965 - Nhà thờ Thủ Đức
    SAIGON 1965 – Nhà thờ Thủ Đức

     

     

     

  • Khung cảnh Sài Gòn cuối thế kỷ 19

    Khung cảnh Sài Gòn cuối thế kỷ 19

    Hình ảnh Việt Nam xin tổng hợp những bức ảnh xưa về Sài Gòn Gia Định ở cuối thể kỷ 19. Thời cuộc có đổi thay nhưng vẫn còn nguyên giá trị lịch sử – văn hóa.

    Dinh Norodome ( Dinh Độc Lập )

    Ngày 26/2/1962 ,Phi công Nguyễn văn Cử lái máy bay khu trục AD-6 ( Skyraider ) ném bom sập cánh phải của Dinh ( Gia dình Ông Ngô Đình Nhu có một cô con gái tử nạn trong vụ này ). Sau đó Dinh bị phá bỏ hoàn toàn để xây mới thành Dinh Độc Lập – nay là Hội Trường Thống Nhất .

    Đây là bức ảnh xưa nhất của dinh Norodom.  dinh Toàn quyền vừa mới xây dựng xong, khoảng 1875 Palais du Gouverneur Général à Saïgon, Vietnam, circa 1875.  Photo by Emile Gsell
    Đây là bức ảnh xưa nhất của dinh Norodom.
    dinh Toàn quyền vừa mới xây dựng xong, khoảng 1875
    Palais du Gouverneur Général à Saïgon, Vietnam, circa 1875.
    Photo by Emile Gsell
    Dinh Toàn quyền. dinh Norodom. Dinh Độc Lập ( sau này ) (1866)
    Dinh Toàn quyền Norodom (1866)

     Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn

     Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn The Cathedral of Saigon 1888
    Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn. The Cathedral of Saigon 1888
     Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn The Cathedral of Saigon 1888
    Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn. The Cathedral of Saigon 1882
    CHOLON 1888 - The Chinese district of Saigon  Chợ Lớn - rạch Bến Nghé
    CHOLON 1888 – The Chinese district of Saigon
    Chợ Lớn – rạch Bến Nghé
    Ships on the port of Saigon 1888  tàu trên sông SG
    Ships on the port of Saigon 1888
    tàu trên sông SG

     

     

    CHOLON 1888 - A bridge in the Chinese district of Saigon - Cầu Bình Tây phía trước chợ Bình Tây đầu tiên trong Cholon
    CHOLON 1888 – A bridge in the Chinese district of Saigon – Cầu Bình Tây phía trước chợ Bình Tây đầu tiên trong Cholon
    The Saigon River in Vietnam ca 1870
    The Saigon River in Vietnam ca 1870
    Một chiếc thuyền ba lá đang neo đậu trên con lạch. A stream with a sampan 1888
    Một chiếc thuyền ba lá đang neo đậu trên con lạch. A stream with a sampan 1888
    A quay with vessels moored in Saigon, Vietnam - 1893  Cột cờ Thủ Ngữ
    A quay with vessels moored in Saigon, Vietnam – 1893
    Cột cờ Thủ Ngữ
    Một tàu khách nổi tiếng của Pháp tại bến cảng. The French passenger ship S.S. Sydney of Messageries Maritimes Co. in Saigon, Vietnam - 1893
    Một tàu khách nổi tiếng của Pháp tại bến cảng. The French passenger ship S.S. Sydney of Messageries Maritimes Co. in Saigon, Vietnam – 1893
    La Sainte Enfance par Emile Gsell (ca.1866)  Từ năm 1924 tên gọi “Sainte Enfance” của tu viện này đã được đổi thành “Saint Paul”. Tu viện Sainte Enfance của các soeurs dòng thánh Phao Lô (St Paul de Chartres) là tu viện nữ tu đầu tiên ở Việt Nam. Hai nữ tu đầu tiên đến Saigon năm 1860, và tòa nhà được xây dựng xong vào năm 1864 theo thiết kế của Nguyễn Trường Tộ. Hình trên của Émile Gsell chụp năm 1866 tức hai năm sau khi xây xong. Tòa nhà này sau đó vào cuối thế kỷ 19 được thay thế xây lại như còn lại hiện nay (tháp chuông không còn)
    La Sainte Enfance par Emile Gsell (ca.1866)
    Từ năm 1924 tên gọi “Sainte Enfance” của tu viện này đã được đổi thành “Saint Paul”.
    Tu viện Sainte Enfance của các soeurs dòng thánh Phao Lô (St Paul de Chartres) là tu viện nữ tu đầu tiên ở Việt Nam. Hai nữ tu đầu tiên đến Saigon năm 1860, và tòa nhà được xây dựng xong vào năm 1864 theo thiết kế của Nguyễn Trường Tộ. Hình trên của Émile Gsell chụp năm 1866 tức hai năm sau khi xây xong. Tòa nhà này sau đó vào cuối thế kỷ 19 được thay thế xây lại như còn lại hiện nay (tháp chuông không còn)
    Tu viện Sainte Enfance sài gòn
    Tu viện Sainte Enfance do nhà nhiếp ảnh  tiên phong của Trung Hoa là Pun Ky ( Tân KỲ ) chụp khoảng năm 1860
    Cochinchine: Pagode Barbé, maintenant Ecole normale annamite (Environs de Saigon) - Chùa Khải Tường xưa  Chú thích trên ảnh: "Nam Kỳ: Chùa Barbé, bây giờ là trường sư phạm của người An Nam (Vùng ven Saigon).   Đây là bức ảnh duy nhất còn lưu giữ được của chùa Khải Tường xưa. Bức ảnh do Emile Gsell chụp trong khỏang từ năm 1871-1874. Những người tìm hiểu lịch sử TP Saigon thời Pháp bắt đầu đánh chiếm rất quan tâm đến ngôi chùa này, là một trong bốn ngôi chùa Pháp chiếm để lập thành "chiến tuyến các ngôi chùa" để tấn công đồn Kỳ Hòa của Nguyễn Tri Phương. Vị trí của nó ngày xưa ở khoảng Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, ngày nay không còn lại một dấu vết nào ngoài tấm ảnh này của Gsell.
    Cochinchine: Pagode Barbé, maintenant Ecole normale annamite (Environs de Saigon) – Chùa Khải Tường xưaĐây là bức ảnh duy nhất còn lưu giữ được của chùa Khải Tường xưa. Bức ảnh do Emile Gsell chụp trong khỏang từ năm 1871-1874. Những người tìm hiểu lịch sử TP Saigon thời Pháp bắt đầu đánh chiếm rất quan tâm đến ngôi chùa này, là một trong bốn ngôi chùa Pháp chiếm để lập thành “chiến tuyến các ngôi chùa” để tấn công đồn Kỳ Hòa của Nguyễn Tri Phương. Vị trí của nó ngày xưa ở khoảng Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, ngày nay không còn lại một dấu vết nào ngoài tấm ảnh này của Gsell.

     

    Tombeau de l'Evêque d'Adran (1866)  Lăng mộ Cha Cả. Photo by Emile Gsell
    Tombeau de l’Evêque d’Adran (1866)
    Lăng mộ Cha Cả. Photo by Emile Gsell
    Cảng Nhà Rồng - Saigon 1866 - Vue de l'Etablissement des Messageries Impériales  Photo by Emile Gsell
    Cảng Nhà Rồng – Saigon 1866 – Vue de l’Etablissement des Messageries Impériales
    Photo by Emile Gsell
    Vue de Saïgon en 1866 - cột cờ Thủ ngữ  Photo by Emile Gsell. Cảng Saigon với cột cờ Thủ Ngữ, lúc này chưa có ngôi nhà lớn của ông Vương Thái (sau này xây ở cạnh tòa nhà giữa hình). Bên trái là rạch Bến Nghé.
    Vue de Saïgon en 1866 – cột cờ Thủ ngữ
    Cảng Saigon với cột cờ Thủ Ngữ, lúc này chưa có ngôi nhà lớn của ông Vương Thái (sau này xây ở cạnh tòa nhà giữa hình). Bên trái là rạch Bến Nghé.

    Cùng góc chụp, khi đã có khách sạn của ông Wang Tai (các hình dưới chụp năm 1867):

    Saigon, Cochin China - Photograph by John Thomson, 1867. - Bức ảnh rất lớn cho thấy rõ nhiều chi tiết  Gần nơi bìa phải ảnh nhìn thấy tháp nhà thờ dòng nữ tu Thánh Hài Đồng (sau này là Dòng Thánh Phaolô) do Nguyễn Trường Tộ thiết kế và trông coi việc xây dựng. Tháp màu trắng ở gần bờ sông phía bên phải ảnh là ở đầu đường Catinat, phía trước khách sạn Majestic sau này, đó là đài kỷ niệm nhà thám hiểm Pháp Doudart de Lagrée. Khi chỗ đó được chọn làm bến tàu đường sông thì tháp được dời qua chỗ công trường Mê Linh, ở đầu đường Phan Văn Đạt
    Saigon, Cochin China – Photograph by John Thomson, 1867. – Bức ảnh rất lớn cho thấy rõ nhiều chi tiết
    Gần nơi bìa phải ảnh nhìn thấy tháp nhà thờ dòng nữ tu Thánh Hài Đồng (sau này là Dòng Thánh Phaolô) do Nguyễn Trường Tộ thiết kế và trông coi việc xây dựng. Tháp màu trắng ở gần bờ sông phía bên phải ảnh là ở đầu đường Catinat, phía trước khách sạn Majestic sau này, đó là đài kỷ niệm nhà thám hiểm Pháp Doudart de Lagrée. Khi chỗ đó được chọn làm bến tàu đường sông thì tháp được dời qua chỗ công trường Mê Linh, ở đầu đường Phan Văn Đạt
    Cảng Sài Gòn xưa
    Cảng Sài Gòn xưa

     

     ảnh toàn cảnh Sài Gòn xưa. Hình chụp khi chưa có Maison Wang-tai (tòa nhà sau này là trụ sở Quan Thuế)

    ảnh toàn cảnh Sài Gòn xưa. Hình chụp khi chưa có Maison Wang-tai (tòa nhà sau này là trụ sở Quan Thuế)
    Bản đồ Saigon 1867, cùng khoảng thời gian với những bức hình của Emile Gsell (1866).. Plan de la ville de Saigon. Cochinchine 1867 Publisher: Imprimerie impériale. Dressée par le service des Ponts et Chaussées, octobre 1867
    Bản đồ Saigon 1867, cùng khoảng thời gian với những bức hình của Emile Gsell (1866).. Plan de la ville de Saigon. Cochinchine 1867 Publisher: Imprimerie impériale. Dressée par le service des Ponts et Chaussées, octobre 1867

     

    Chợ Lớn Sài Gòn – Thành Phố người Hoa

    Saïgon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
    Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
    Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
    Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
    vị trí cây cầu này nay ở trên ĐL Đông Tây. Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa 3
    Vị trí cây cầu này nay ở trên ĐL Đông Tây. Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
    Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
    Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
    Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
    Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
    1866 Chinese village panorama - Toàn cảnh đoạn kinh Tàu Hủ chảy qua khu vực phía sau Chợ cũ của Chợ Lớn  Hình ghép 5 tấm ảnh của Emile Gsell chụp cảnh kênh Tàu Hủ đoạn chảy qua phía sau Chợ cũ của Chợ Lớn năm 1866, cách nay gần 150 năm. Con kinh bên dưới cây cầu ở giữa ảnh ngày nay đã lấp đi thành đường Vạn Kiếp. Nơi cây cầu trong ảnh ngày nay là đầu cầu Chà Và qua kinh Tàu Hủ. Photo by Emile Gsell
    1866 Chinese village panorama – Toàn cảnh đoạn kinh Tàu Hủ chảy qua khu vực phía sau Chợ cũ của Chợ Lớn
    Hình ghép 5 tấm ảnh của Emile Gsell chụp cảnh kênh Tàu Hủ đoạn chảy qua phía sau Chợ cũ của Chợ Lớn năm 1866, cách nay gần 150 năm. Con kinh bên dưới cây cầu ở giữa ảnh ngày nay đã lấp đi thành đường Vạn Kiếp. Nơi cây cầu trong ảnh ngày nay là đầu cầu Chà Và qua kinh Tàu Hủ. Photo by Emile Gsell
    Cảnh Thành phố của người Hoa (Chợ Lớn). Hình do nhà nhiếp ảnh Pháp Emile Gsell chụp năm 1866.
    Cảnh Thành phố của người Hoa (Chợ Lớn). Hình do nhà nhiếp ảnh Pháp Emile Gsell chụp năm 1866.
    Chợ Sài Gòn xưa. Chợ Lớn. SAIGON - TRAMWAY de la ROUTE BASSE DE CHOLON ET MARCHE DE SAIGON
    Chợ Sài Gòn xưa. Chợ Lớn. SAIGON – TRAMWAY de la ROUTE BASSE DE CHOLON ET MARCHE DE SAIGON
    Saigon 1866 - Photo by John Thomson (BIG PHOTO) - Dãy nhà trên Bến Bạch Đằng ngày nay, phía bên trái là bờ sông Saigon Chưa nhận ra đường nào, nhưng có thể là đường Nguyễn Huệ sau này. Vào thời gian này toàn bộ thành phố đều chưa có điện nên phải thắp sáng buổi tối bằng đèn dầu hỏa. Ngày nay chúng ta khó thể hình dung ra cảnh tối tăm đó như thế nào...
    Saigon 1866 – Photo by John Thomson (BIG PHOTO) – Dãy nhà trên Bến Bạch Đằng ngày nay, phía bên trái là bờ sông Saigon
    Chưa nhận ra đường nào, nhưng có thể là đường Nguyễn Huệ sau này. Vào thời gian này toàn bộ thành phố đều chưa có điện nên phải thắp sáng buổi tối bằng đèn dầu hỏa. Ngày nay chúng ta khó thể hình dung ra cảnh tối tăm đó như thế nào…
    Saïgon Circa 1890 - Bức ảnh góc phố Chợ cũ, Rue d'Adran, cách nay hơn 120 năm  Góc phố Blvd de la Somme và Rue d'Adran. Nay là góc Hàm Nghi - Hồ Tùng Mậu. Tòa nhà giữa ảnh nay là tiệm Như Lan.
    Saïgon Circa 1890 – Bức ảnh góc phố Chợ cũ, Rue d’Adran, cách nay hơn 120 năm
    Góc phố Blvd de la Somme và Rue d’Adran. Nay là góc Hàm Nghi – Hồ Tùng Mậu. Tòa nhà giữa ảnh nay là tiệm Như Lan.
    Saigon, Cochin China -  Gần nơi bìa phải ảnh nhìn thấy tháp nhà thờ dòng nữ tu Thánh Hài Đồng (sau này là Dòng Thánh Phaolô) do Nguyễn Trường Tộ thiết kế và trông coi việc xây dựng. Tháp màu trắng ở gần bờ sông phía bên phải ảnh là ở đầu đường Catinat, phía trước khách sạn Majestic sau này, đó là đài kỷ niệm nhà thám hiểm Pháp Doudart de Lagrée. Khi chỗ đó được chọn làm bến tàu đường sông thì tháp được dời qua chỗ công trường Mê Linh, ở đầu đường Phan Văn Đạt
    Saigon, Cochin China –
    Gần nơi bìa phải ảnh nhìn thấy tháp nhà thờ dòng nữ tu Thánh Hài Đồng (sau này là Dòng Thánh Phaolô) do Nguyễn Trường Tộ thiết kế và trông coi việc xây dựng. Tháp màu trắng ở gần bờ sông phía bên phải ảnh là ở đầu đường Catinat, phía trước khách sạn Majestic sau này, đó là đài kỷ niệm nhà thám hiểm Pháp Doudart de Lagrée. Khi chỗ đó được chọn làm bến tàu đường sông thì tháp được dời qua chỗ công trường Mê Linh, ở đầu đường Phan Văn Đạt
    Saigon - Cochin China -1867
    Saigon – Cochin China -1867

     

    Cochin China là gì?

    CochinChina hoặc CochinChine, là tên mà người Phương Tây gọi Nam Kỳ ( lúc đó là 20 tỉnh ). Xem nguồn gốc tên gọi Cochin China.

    Lăng Cha Cả

    Cha Cả tức Giám mục Bá Đa Lộc (Mgr. Pigneau de Béhaine). Mộ ngài trên vùng đất trường ngoại ngữ Dương Minh bây giờ (?)

    SAIGON 1867 - Đường đến Lăng Cha cả với hai hàng cây xoài
    SAIGON 1867 – Đường đến Lăng Cha cả với hai hàng cây xoài

    SAIGON 1867 - Lăng Cha Cả  Cây lớn tro

    SAIGON 1867 - Lăng Cha Cả  Cây lớn trong hình là cây xoài, có vẻ cũng phải được mấy chục năm rồi...
    SAIGON 1867 – Lăng Cha Cả
    Cây lớn trong hình là cây xoài, có vẻ cũng phải được mấy chục năm rồi…
    SAIGON 1867 - Mộ Cha Cả
    SAIGON 1867 – Mộ Cha Cả

     

     

     

  • Tóm tắt sơ lược sự hình thành “Saigon-Gia Định”

    Cho đến trước thế kỷ 16, Sài Gòn – Gia Định vẫn là miền đất hoang, vô chủ, địa bàn của vài nhóm dân cư cổ cho tới khi người Việt xuất hiện.. Những người Việt đầu tiên tự động vượt biển tới khai vùng đất này hoàn toàn không có sự tổ chức của nhà Nguyễn. Nhờ cuộc hôn nhân giữa công nữ Ngọc Vạn với vua Chân Lạp Chey Chetta II từ năm 1620, mối quan hệ giữa Đại Việt và Chân Lạp trở nên êm đẹp, dân cư hai nước có thể tự do qua lại sinh sống. Khu vực Sài Gòn, Đồng Nai bắt đầu xuất hiện những người Việt định cư. Trước đó, người Chăm, người Man cũng sinh sống rải rác ở đây từ xa xưa … Giai đoạn từ 1623 tới 1698 được xem như thời kỳ hình thành của Sài Gòn sau này. Năm 1623, chúa Nguyễn sai một phái bộ tới yêu cầu vua Chey Chettha II cho lập đồn thu thuế tại Prei Nokor (Sài Gòn) và Kas Krobei (Bến Nghé). Tuy đây là vùng rừng rậm hoang vắng nhưng lại nằm trên đường giao thông của các thương nhân Việt Nam qua Campuchia và Xiêm. Hai sự kiện quạn trọng tiếp theo của thời kỳ này là lập doanh trại và dinh thự của Phó vương Nặc Nộn và lập đồn dinh ở Tân Mỹ (gần ngã tư Cống Quỳnh – Nguyễn Trãi ngày nay). Có thể nói Sài Gòn hình thành từ ba cơ quan chính quyền này.Năm 1679, chúa Nguyễn Phúc Tần cho một nhóm người Hoa “phản Thanh phục Minh” tới Mỹ Tho, Biên Hòa và Sài Gòn để lánh nạn. Đến năm 1698, chúa Nguyễn sai Nguyễn Hữu Cảnh kinh lý vào miền Nam. Trên cơ sở những lưu dân Việt đã tự phát tới khu vực này trước đó, Nguyễn Hữu Cảnh cho lập phủ Gia Định và hai huyện Phước Long, Tân Bình.. Vùng Nam Bộ được sát nhập vào cương vực Việt Nam.

    Thời điểm ban đầu này, khu vực Biên Hòa, Gia Định có khoảng 10.000 hộ với 200.000 khẩu. Công cuộc khai hoang được tiến hành theo những phương thức mới, mang lại hiệu quả hơn. Năm 1802, sau khi chiến thắng Tây Sơn, Nguyễn Ánh lên ngôi và đẩy mạnh công cuộc khai khẩn miền Nam. Các công trình kênh đào Rạch Giá – Hà Tiên, Vĩnh Tế… được thực hiện. Qua 300 năm, các trung tâm nông nghiệp phát triển bao quanh những đô thị sầm uất được hình thành.Năm 1788, Nguyễn Ánh tái chiếm Sài Gòn, lấy nơi đây làm cơ sở để chống lại Tây Sơn. Năm 1790, với sự giúp đỡ của hai sĩ quan công binh người Pháp, Theodore Lebrun và Victor Olivier de Puymanel, Nguyễn Ánh cho xây dựng Thành Bát Quái làm trụ sở của chính quyền mới. “Gia Định thành” khi đó được đổi thành “Gia Định kinh”. Tới năm 1802, Nguyễn Ánh lên ngôi ở Huế, miền Nam được chia thành 5 trấn. Sáu năm sau, 1808, “Gia Định trấn” lại được đổi thành “Gia Định thành”. Trong khoảng thời gian 1833 đến 1835, Lê Văn Khôi khởi binh chống lại nhà Nguyễn, Thành Bát Quái trở thành địa điểm căn cứ. Sau khi trấn áp cuộc nổi dậy, năm 1835, vua Minh Mạng cho phá Thành Bát Quái, xây dựng Phụng Thành thay thế..

    Ngay sau khi chiếm được thành Gia Định vào năm 1859, người Pháp gấp rút quy hoạch lại Sài Gòn thành một đô thị lớn phục vụ mục đích khai thác thuộc địa. Theo thiết kế ban đầu, Sài Gòn bao gồm cả khu vực Chợ Lớn. Nhưng đến 1864, nhận thấy diện tích dự kiến của thành phố quá rộng, khó bảo đảm về an ninh, chính quyền Pháp quyết định tách Chợ Lớn khỏi Sài Gòn. Rất nhanh chóng, các công trình quan trọng của thành phố, như Dinh Thống đốc Nam Kỳ, Dinh Toàn quyền, được thực hiện. Sau hai năm xây dựng và cải tạo, bộ mặt Sài Gòn hoàn toàn thay đổi, Sài Gòn khi đó được thiết kế theo mô hình châu Âu, nơi đặt văn phòng nhiều cơ quan công vụ như: dinh thống đốc, nha giám độc nội vụ, tòa án, tòa thượng thẩm, tòa sơ thẩm, tòa án thương mại, tòa giám mục… Lục tỉnh Nam Kỳ là thuộc địa của Pháp và Sài Gòn nằm trong tỉnh Gia Định. Vào năm 1861, địa phận Sài Gòn được giới hạn bởi một bên là rạch Thị Nghè và rạch Bến Nghé với một bên là sông Sài Gòn cùng con đường nối liền chùa Cây Mai với những phòng tuyến cũ của đồn Kỳ Hòa. Đến năm 1867, việc quản lý Sài Gòn được giao cho Ủy ban thành phố gồm 1 ủy viên và 12 hội viên.

    Cho tới nửa đầu thập niên 1870, thành phố Sài Gòn vẫn nằm trong địa hạt hành chính tỉnh Gia Định. Ngày 15 tháng 3 năm 1874, Tổng thống Pháp Jules Grévy ký sắc lệnh thành lập thành phố Sài Gòn, khi quân Pháp rút khỏi miền Nam năm 1954 thể theo hiệp định Genève, đại tướng Paul Ely trao dinh Norodom lại cho Thủ Tướng Ngô Đình Diệm . Đúng một tháng sau đó, dinh Norodom được chính thức đổi tên thành Dinh Độc Lập.

    Nguồn : http://belleindochine.free.fr/GiaDinh.htm