Khung cảnh Sài Gòn cuối thế kỷ 19

Hình ảnh Việt Nam xin tổng hợp những bức ảnh xưa về Sài Gòn Gia Định ở cuối thể kỷ 19. Thời cuộc có đổi thay nhưng vẫn còn nguyên giá trị lịch sử – văn hóa.

Dinh Norodome ( Dinh Độc Lập )

Ngày 26/2/1962 ,Phi công Nguyễn văn Cử lái máy bay khu trục AD-6 ( Skyraider ) ném bom sập cánh phải của Dinh ( Gia dình Ông Ngô Đình Nhu có một cô con gái tử nạn trong vụ này ). Sau đó Dinh bị phá bỏ hoàn toàn để xây mới thành Dinh Độc Lập – nay là Hội Trường Thống Nhất .

Đây là bức ảnh xưa nhất của dinh Norodom.  dinh Toàn quyền vừa mới xây dựng xong, khoảng 1875 Palais du Gouverneur Général à Saïgon, Vietnam, circa 1875.  Photo by Emile Gsell
Đây là bức ảnh xưa nhất của dinh Norodom.
dinh Toàn quyền vừa mới xây dựng xong, khoảng 1875
Palais du Gouverneur Général à Saïgon, Vietnam, circa 1875.
Photo by Emile Gsell
Dinh Toàn quyền. dinh Norodom. Dinh Độc Lập ( sau này ) (1866)
Dinh Toàn quyền Norodom (1866)

 Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn

 Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn The Cathedral of Saigon 1888
Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn. The Cathedral of Saigon 1888
 Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn The Cathedral of Saigon 1888
Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn. The Cathedral of Saigon 1882
CHOLON 1888 - The Chinese district of Saigon  Chợ Lớn - rạch Bến Nghé
CHOLON 1888 – The Chinese district of Saigon
Chợ Lớn – rạch Bến Nghé
Ships on the port of Saigon 1888  tàu trên sông SG
Ships on the port of Saigon 1888
tàu trên sông SG

 

 

CHOLON 1888 - A bridge in the Chinese district of Saigon - Cầu Bình Tây phía trước chợ Bình Tây đầu tiên trong Cholon
CHOLON 1888 – A bridge in the Chinese district of Saigon – Cầu Bình Tây phía trước chợ Bình Tây đầu tiên trong Cholon
The Saigon River in Vietnam ca 1870
The Saigon River in Vietnam ca 1870
Một chiếc thuyền ba lá đang neo đậu trên con lạch. A stream with a sampan 1888
Một chiếc thuyền ba lá đang neo đậu trên con lạch. A stream with a sampan 1888
A quay with vessels moored in Saigon, Vietnam - 1893  Cột cờ Thủ Ngữ
A quay with vessels moored in Saigon, Vietnam – 1893
Cột cờ Thủ Ngữ
Một tàu khách nổi tiếng của Pháp tại bến cảng. The French passenger ship S.S. Sydney of Messageries Maritimes Co. in Saigon, Vietnam - 1893
Một tàu khách nổi tiếng của Pháp tại bến cảng. The French passenger ship S.S. Sydney of Messageries Maritimes Co. in Saigon, Vietnam – 1893
La Sainte Enfance par Emile Gsell (ca.1866)  Từ năm 1924 tên gọi “Sainte Enfance” của tu viện này đã được đổi thành “Saint Paul”. Tu viện Sainte Enfance của các soeurs dòng thánh Phao Lô (St Paul de Chartres) là tu viện nữ tu đầu tiên ở Việt Nam. Hai nữ tu đầu tiên đến Saigon năm 1860, và tòa nhà được xây dựng xong vào năm 1864 theo thiết kế của Nguyễn Trường Tộ. Hình trên của Émile Gsell chụp năm 1866 tức hai năm sau khi xây xong. Tòa nhà này sau đó vào cuối thế kỷ 19 được thay thế xây lại như còn lại hiện nay (tháp chuông không còn)
La Sainte Enfance par Emile Gsell (ca.1866)
Từ năm 1924 tên gọi “Sainte Enfance” của tu viện này đã được đổi thành “Saint Paul”.
Tu viện Sainte Enfance của các soeurs dòng thánh Phao Lô (St Paul de Chartres) là tu viện nữ tu đầu tiên ở Việt Nam. Hai nữ tu đầu tiên đến Saigon năm 1860, và tòa nhà được xây dựng xong vào năm 1864 theo thiết kế của Nguyễn Trường Tộ. Hình trên của Émile Gsell chụp năm 1866 tức hai năm sau khi xây xong. Tòa nhà này sau đó vào cuối thế kỷ 19 được thay thế xây lại như còn lại hiện nay (tháp chuông không còn)
Tu viện Sainte Enfance sài gòn
Tu viện Sainte Enfance do nhà nhiếp ảnh  tiên phong của Trung Hoa là Pun Ky ( Tân KỲ ) chụp khoảng năm 1860
Cochinchine: Pagode Barbé, maintenant Ecole normale annamite (Environs de Saigon) - Chùa Khải Tường xưa  Chú thích trên ảnh: "Nam Kỳ: Chùa Barbé, bây giờ là trường sư phạm của người An Nam (Vùng ven Saigon).   Đây là bức ảnh duy nhất còn lưu giữ được của chùa Khải Tường xưa. Bức ảnh do Emile Gsell chụp trong khỏang từ năm 1871-1874. Những người tìm hiểu lịch sử TP Saigon thời Pháp bắt đầu đánh chiếm rất quan tâm đến ngôi chùa này, là một trong bốn ngôi chùa Pháp chiếm để lập thành "chiến tuyến các ngôi chùa" để tấn công đồn Kỳ Hòa của Nguyễn Tri Phương. Vị trí của nó ngày xưa ở khoảng Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, ngày nay không còn lại một dấu vết nào ngoài tấm ảnh này của Gsell.
Cochinchine: Pagode Barbé, maintenant Ecole normale annamite (Environs de Saigon) – Chùa Khải Tường xưaĐây là bức ảnh duy nhất còn lưu giữ được của chùa Khải Tường xưa. Bức ảnh do Emile Gsell chụp trong khỏang từ năm 1871-1874. Những người tìm hiểu lịch sử TP Saigon thời Pháp bắt đầu đánh chiếm rất quan tâm đến ngôi chùa này, là một trong bốn ngôi chùa Pháp chiếm để lập thành “chiến tuyến các ngôi chùa” để tấn công đồn Kỳ Hòa của Nguyễn Tri Phương. Vị trí của nó ngày xưa ở khoảng Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, ngày nay không còn lại một dấu vết nào ngoài tấm ảnh này của Gsell.

 

Tombeau de l'Evêque d'Adran (1866)  Lăng mộ Cha Cả. Photo by Emile Gsell
Tombeau de l’Evêque d’Adran (1866)
Lăng mộ Cha Cả. Photo by Emile Gsell
Cảng Nhà Rồng - Saigon 1866 - Vue de l'Etablissement des Messageries Impériales  Photo by Emile Gsell
Cảng Nhà Rồng – Saigon 1866 – Vue de l’Etablissement des Messageries Impériales
Photo by Emile Gsell
Vue de Saïgon en 1866 - cột cờ Thủ ngữ  Photo by Emile Gsell. Cảng Saigon với cột cờ Thủ Ngữ, lúc này chưa có ngôi nhà lớn của ông Vương Thái (sau này xây ở cạnh tòa nhà giữa hình). Bên trái là rạch Bến Nghé.
Vue de Saïgon en 1866 – cột cờ Thủ ngữ
Cảng Saigon với cột cờ Thủ Ngữ, lúc này chưa có ngôi nhà lớn của ông Vương Thái (sau này xây ở cạnh tòa nhà giữa hình). Bên trái là rạch Bến Nghé.

Cùng góc chụp, khi đã có khách sạn của ông Wang Tai (các hình dưới chụp năm 1867):

Saigon, Cochin China - Photograph by John Thomson, 1867. - Bức ảnh rất lớn cho thấy rõ nhiều chi tiết  Gần nơi bìa phải ảnh nhìn thấy tháp nhà thờ dòng nữ tu Thánh Hài Đồng (sau này là Dòng Thánh Phaolô) do Nguyễn Trường Tộ thiết kế và trông coi việc xây dựng. Tháp màu trắng ở gần bờ sông phía bên phải ảnh là ở đầu đường Catinat, phía trước khách sạn Majestic sau này, đó là đài kỷ niệm nhà thám hiểm Pháp Doudart de Lagrée. Khi chỗ đó được chọn làm bến tàu đường sông thì tháp được dời qua chỗ công trường Mê Linh, ở đầu đường Phan Văn Đạt
Saigon, Cochin China – Photograph by John Thomson, 1867. – Bức ảnh rất lớn cho thấy rõ nhiều chi tiết
Gần nơi bìa phải ảnh nhìn thấy tháp nhà thờ dòng nữ tu Thánh Hài Đồng (sau này là Dòng Thánh Phaolô) do Nguyễn Trường Tộ thiết kế và trông coi việc xây dựng. Tháp màu trắng ở gần bờ sông phía bên phải ảnh là ở đầu đường Catinat, phía trước khách sạn Majestic sau này, đó là đài kỷ niệm nhà thám hiểm Pháp Doudart de Lagrée. Khi chỗ đó được chọn làm bến tàu đường sông thì tháp được dời qua chỗ công trường Mê Linh, ở đầu đường Phan Văn Đạt
Cảng Sài Gòn xưa
Cảng Sài Gòn xưa

 

 ảnh toàn cảnh Sài Gòn xưa. Hình chụp khi chưa có Maison Wang-tai (tòa nhà sau này là trụ sở Quan Thuế)

ảnh toàn cảnh Sài Gòn xưa. Hình chụp khi chưa có Maison Wang-tai (tòa nhà sau này là trụ sở Quan Thuế)
Bản đồ Saigon 1867, cùng khoảng thời gian với những bức hình của Emile Gsell (1866).. Plan de la ville de Saigon. Cochinchine 1867 Publisher: Imprimerie impériale. Dressée par le service des Ponts et Chaussées, octobre 1867
Bản đồ Saigon 1867, cùng khoảng thời gian với những bức hình của Emile Gsell (1866).. Plan de la ville de Saigon. Cochinchine 1867 Publisher: Imprimerie impériale. Dressée par le service des Ponts et Chaussées, octobre 1867

 

Chợ Lớn Sài Gòn – Thành Phố người Hoa

Saïgon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
vị trí cây cầu này nay ở trên ĐL Đông Tây. Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa 3
Vị trí cây cầu này nay ở trên ĐL Đông Tây. Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
Saigon, Cochinchine 1866 Chợ lớn xưa
1866 Chinese village panorama - Toàn cảnh đoạn kinh Tàu Hủ chảy qua khu vực phía sau Chợ cũ của Chợ Lớn  Hình ghép 5 tấm ảnh của Emile Gsell chụp cảnh kênh Tàu Hủ đoạn chảy qua phía sau Chợ cũ của Chợ Lớn năm 1866, cách nay gần 150 năm. Con kinh bên dưới cây cầu ở giữa ảnh ngày nay đã lấp đi thành đường Vạn Kiếp. Nơi cây cầu trong ảnh ngày nay là đầu cầu Chà Và qua kinh Tàu Hủ. Photo by Emile Gsell
1866 Chinese village panorama – Toàn cảnh đoạn kinh Tàu Hủ chảy qua khu vực phía sau Chợ cũ của Chợ Lớn
Hình ghép 5 tấm ảnh của Emile Gsell chụp cảnh kênh Tàu Hủ đoạn chảy qua phía sau Chợ cũ của Chợ Lớn năm 1866, cách nay gần 150 năm. Con kinh bên dưới cây cầu ở giữa ảnh ngày nay đã lấp đi thành đường Vạn Kiếp. Nơi cây cầu trong ảnh ngày nay là đầu cầu Chà Và qua kinh Tàu Hủ. Photo by Emile Gsell
Cảnh Thành phố của người Hoa (Chợ Lớn). Hình do nhà nhiếp ảnh Pháp Emile Gsell chụp năm 1866.
Cảnh Thành phố của người Hoa (Chợ Lớn). Hình do nhà nhiếp ảnh Pháp Emile Gsell chụp năm 1866.
Chợ Sài Gòn xưa. Chợ Lớn. SAIGON - TRAMWAY de la ROUTE BASSE DE CHOLON ET MARCHE DE SAIGON
Chợ Sài Gòn xưa. Chợ Lớn. SAIGON – TRAMWAY de la ROUTE BASSE DE CHOLON ET MARCHE DE SAIGON
Saigon 1866 - Photo by John Thomson (BIG PHOTO) - Dãy nhà trên Bến Bạch Đằng ngày nay, phía bên trái là bờ sông Saigon Chưa nhận ra đường nào, nhưng có thể là đường Nguyễn Huệ sau này. Vào thời gian này toàn bộ thành phố đều chưa có điện nên phải thắp sáng buổi tối bằng đèn dầu hỏa. Ngày nay chúng ta khó thể hình dung ra cảnh tối tăm đó như thế nào...
Saigon 1866 – Photo by John Thomson (BIG PHOTO) – Dãy nhà trên Bến Bạch Đằng ngày nay, phía bên trái là bờ sông Saigon
Chưa nhận ra đường nào, nhưng có thể là đường Nguyễn Huệ sau này. Vào thời gian này toàn bộ thành phố đều chưa có điện nên phải thắp sáng buổi tối bằng đèn dầu hỏa. Ngày nay chúng ta khó thể hình dung ra cảnh tối tăm đó như thế nào…
Saïgon Circa 1890 - Bức ảnh góc phố Chợ cũ, Rue d'Adran, cách nay hơn 120 năm  Góc phố Blvd de la Somme và Rue d'Adran. Nay là góc Hàm Nghi - Hồ Tùng Mậu. Tòa nhà giữa ảnh nay là tiệm Như Lan.
Saïgon Circa 1890 – Bức ảnh góc phố Chợ cũ, Rue d’Adran, cách nay hơn 120 năm
Góc phố Blvd de la Somme và Rue d’Adran. Nay là góc Hàm Nghi – Hồ Tùng Mậu. Tòa nhà giữa ảnh nay là tiệm Như Lan.
Saigon, Cochin China -  Gần nơi bìa phải ảnh nhìn thấy tháp nhà thờ dòng nữ tu Thánh Hài Đồng (sau này là Dòng Thánh Phaolô) do Nguyễn Trường Tộ thiết kế và trông coi việc xây dựng. Tháp màu trắng ở gần bờ sông phía bên phải ảnh là ở đầu đường Catinat, phía trước khách sạn Majestic sau này, đó là đài kỷ niệm nhà thám hiểm Pháp Doudart de Lagrée. Khi chỗ đó được chọn làm bến tàu đường sông thì tháp được dời qua chỗ công trường Mê Linh, ở đầu đường Phan Văn Đạt
Saigon, Cochin China –
Gần nơi bìa phải ảnh nhìn thấy tháp nhà thờ dòng nữ tu Thánh Hài Đồng (sau này là Dòng Thánh Phaolô) do Nguyễn Trường Tộ thiết kế và trông coi việc xây dựng. Tháp màu trắng ở gần bờ sông phía bên phải ảnh là ở đầu đường Catinat, phía trước khách sạn Majestic sau này, đó là đài kỷ niệm nhà thám hiểm Pháp Doudart de Lagrée. Khi chỗ đó được chọn làm bến tàu đường sông thì tháp được dời qua chỗ công trường Mê Linh, ở đầu đường Phan Văn Đạt
Saigon - Cochin China -1867
Saigon – Cochin China -1867

 

Cochin China là gì?

CochinChina hoặc CochinChine, là tên mà người Phương Tây gọi Nam Kỳ ( lúc đó là 20 tỉnh ). Xem nguồn gốc tên gọi Cochin China.

Lăng Cha Cả

Cha Cả tức Giám mục Bá Đa Lộc (Mgr. Pigneau de Béhaine). Mộ ngài trên vùng đất trường ngoại ngữ Dương Minh bây giờ (?)

SAIGON 1867 - Đường đến Lăng Cha cả với hai hàng cây xoài
SAIGON 1867 – Đường đến Lăng Cha cả với hai hàng cây xoài

SAIGON 1867 - Lăng Cha Cả  Cây lớn tro

SAIGON 1867 - Lăng Cha Cả  Cây lớn trong hình là cây xoài, có vẻ cũng phải được mấy chục năm rồi...
SAIGON 1867 – Lăng Cha Cả
Cây lớn trong hình là cây xoài, có vẻ cũng phải được mấy chục năm rồi…
SAIGON 1867 - Mộ Cha Cả
SAIGON 1867 – Mộ Cha Cả

 

 

 

You might also like

Chúng tôi muốn nghe ý kiến/đóng góp của bạn!

Chia sẻ cũng là một cách để bảo tồn các giá trị văn hóa - lịch sử!